Mar 04 2016

Andy Warhol x Ai Weiwei


Andy Warhol ve Ai Weiwei düetini kim dinlemek istemez ki? Victoria Ulusal Galerisi, iki usta sanatçının 300’ü aşkın eserine ev sahipliği yapıyor.

Zeynep Gür

Pop-art hamurunu sanatla iyice yoğurduktan sonra sinemaya, televizyona ve popüler kültür gibi mecralara da yedirmek zordur; tabii bir Andy Warhol değilseniz. 20. yüzyılın ikinci yarısında tüketim toplumu, yeni medya, reklamcılık, politika ve sermaye üzerine keşfe çıkan Warhol’un karşısındaki isim ise en az onun kadar iddialı ve cüretkar. Bahsettiğimiz kişi çağdaş sanatın yaramaz çocuğu Ai Weiwei’den başkası değil elbette. Görsel sanatlar, mimarlık, küratörlük, kültürel eleştiri, sosyal medya ve yayıncılık gibi alanlarda sivri dilini konuşturan Ai, modernite ile gelenek arasındaki ilişkilere, bireyin ve devletin rolüne, insan hakları sorunlarına ve ifade özgürlüğüne de parmak basmaktan yılmıyor. Hatta ‘parmak basmak’ deyimi anarşist ruhlu sanatçı için çok hafif kalır; masaya yumruğunu vuruyor desek daha doğru.

20. ve 21. yüzyılın bu iki efsanevi ismi şu sıralarda aynı sergide kafa kafaya. Melbourne Victoria Ulusal Galerisi’nde açılan ‘Andy Warhol / Ai Weiwei’ isimli serginin açılışında Ai Weiwei de vardı. İki sanatçı arasındaki farklılıkların, paralelliklerin ve koşutlukların üzerinde durulan sergi Andy Warhol’un ölümünden yıllar sonra bile sergi yapabildiğinin kanıtı. 300’den fazla eseri buluşturan Andy Warhol / Ai Weiwei, iki sanatçının yapıtlarını bir nevi diyalog içinde sunuyor. Sergide 20. yüzyılın modern atmosferi ve Amerikan yüzyılı bir yana, 21. yüzyılın çağdaş yaşamı ve Çin yüzyılı bir yana. Yedi katı dolduran sergide, tüketim toplumu, ünlülerin ‘parıltılı’ dünyası, yeni medya, reklamcılık, fotoğrafçılık ve politika gibi konular Andy Warhol ile Ai Weiwei’nin bol katmanlı süzgecinden geçiyor.

Bu merak uyandıran düetin en ilgi çekici işleri arasında Ai’nin dokuz metre yüksekliğinde 16 metre genişliğindeki 1500 bisikletten oluşan dev enstalasyonu yer alıyor. Serginin küratörü Max Delany’ye göre bu enstalasyonla Warhol’un Silver Clouds adlı çalışması arasında bir bağ var.

The Andy Warhol Museum, Pittsburgh, Exploding Plastic Inevitable (EPI) gallery, 2014, © Abby Warhola

Warhol & Weiwei Karşılaşması

Warhol’un Brillo Soap Pads Box’u (1964), Ai’nin küp şeklindeki ‘Ton of Tea’ (2006) enstalasyonuyla yan yana sergileniyor. Campbell’s Soup Can II serisi (1969) ise Ai’nin ‘Coloured Vases’iyle karşı karşıya. Evet, Andy Warhol, Ai Weiwei’ye laf yetiştirirken hiç zorlanmıyor, çünkü sanatını konuşturmaktan ziyade sanatla konuşmak da onun ilgi alanları arasındaydı. Bu sanat yüklü atışmalara maruz kaldıktan sonra, ziyaretçiler ansızın Warhol’un çektiği John Lennon, Donny Parton ve Grace Jones polaroid’leriyle yüz yüze gelebilir!

Delany: “Polaroid’ler o dönemin Instagram’ıydı”.

Şu aralar yeni bir sanat projesi için kolları sıvayan Ai Weiwei, Pittsburgh’de gerçekleşecek Three Rivers Arts Festival’de aktivizmin, toplumsal özgürlüğün ve çağdaş sanatın gölgede kalmış yanlarına (bir kez daha) ışık tutmaya hazırlanıyor.  

** Andy Warhol / Ai Weiwei 24 Nisan’a kadar Victoria Ulusal Galerisi’nde, 4 Haziran – 28 Ağustos 2016 tarihleri arasında ise The Andy Warhol Müzesi’nde görülebilir.

THE PICKS-