Aug 09 2016

Dada Africa


Dada’nın kültürlerarası iletişiminde Afrika dokusunun rolü büyük! Çocuksu bir ruh ve beklenmedik detaylarla yaratılan Dada’nın öyküsü Berlinische Galerie’de.

Buket Kıcıman

Tahammülsüz ve katı yeni dünyayı şaşkınlıkla izlerken, korkularımızdan biri de sanatın barbarlaşması. Tam da sanatın özgürlüğünü, yaratım sürecinin kaygısızlığını tartıştığımız bugünlerde, Berlin’de Dada üzerine anlamlı bir sergi var; ‘Dada Africa: Dialogue with the Other’. Dada’yı uzun bir geçmişten itibaren ele alan sergi; her geçen gün tanımlar ve taraflarla fanatikleşen modern yaşamda neyi unuttuğumuzu hatırlatıyor: Spontanlık ve ilkel özgürlük.

1. Marcel Janco, Mask, 1919, Centre Georges Pompidou Musée national d‘art moderne, Paris

2. Sophie Taeuber-Arp, Abstract Motif (masks), 1917, Stiftung Arp e.V., Berlin / Rolandseck


Savaş sonrası bunalım devrinde doğan Dada, sarkazm, satir ya da eleştiri olmaksızın kırılma yaratmayı başarmış bir hareket (akım dersek sınırlamış oluruz). Eserlere bakışı kayıtsız, sınırsız ve mizahi. İnsanlığın ve sanatın her dönemde ihtiyacı olan özgürlüğe sahip bir düşünce biçimi.

Hannah Höch, Untitled (From an Ethnographic Museum), 1930, Museum für Kunst und Gewerbe Hamburg 


Berlinische Galerie’de açılan sergi, Dada denince akla gelen Avrupalı sanatçıların eserleriyle birlikte, müthiş tespitleri ve primitif ilham kaynaklarını da kapsıyor. Kübist ve İzlenimcilerin Afrika sanatına uzanan ilgileri serginin merkezinde. Gerçek dışı formlarda heykelleri, müzikli performanslarda izleyici şaşırtan ritmik vuruşları, soyut maskları düşününce Dada’nın Afrika kültürüne selam gönderdiğini söylemek yanlış değil.

1. Hannah Höch, Denkmal I, Aus einem ethnographischen Museum Nr. VIII (Monument I. From an Ethnographic Museum No. VIII) 

2. Artist unknown, Torso of the goddess Uma, late 9th/early 10th century, Museum Rietberg Zürich


'Dada Africa: Dialogue with the Other', isminde de geçtiği gibi, çağlar arası iletişimi gösteriyor. Yani bu sergide, Avrupa’nın bunalımında doğan Dada eserleri ve bu eserlere nesne olan çağlar öncesi formları görmek mümkün. En belirgin örnek ise Alman sanatçı Hannah Höch kolajları ve bu kolajlardaki mizah unsuru yaratan 9. yüzyıl sonlarına ait geleneksel heykeller. Sergide eserlerine yer verilen sanatçılar arasında Jean Arp, Raoul Hausmann, Sophie Taeuber-Arp da var. Sergi 7 Kasım’a kadar Berlinische Galerie’de görülebilir.

 

THE PICKS-