Oct 04 2016

Etik Seyahat Nedir?


Son yıllarda her alanda olduğu gibi seyahat dünyasında da adil olma kavramı yükselişte. Peki giderek daha çok sözü edilen ‘etik seyahat’ tam olarak ne? Dünyayı gezerken içinizi ferah tutacak bu akıma yakından baktık.

Su Sonia Herring

Hem gezginlerin hem de global turizm sektörünün son yıllarda giderek daha fazla gündeminde yer alan bir kavram ‘etik seyahat’ (ethical travel). Sebeplerini tahmin etmek zor değil; ucuzlayan uçaklar ve artan ulaşım seçenekleriyle gezginlerin el değmemiş, otantik kültür arayışlarına girmesi ve küresel iklim değişikliğiyle beraber herkesin diline dolanan ‘ekolojik ayak izlerimiz’. Sık seyahat eden insanların artık bir tane daha zincir otelde kalmaya ya da basmakalıp bir restoranda sıradan bir yemeğe tahammülü yok. Hatta birbirine benzeyen üçüncü dalga kahveciler ve konsept butiklerin istila ettiği mutenalaştırılmış ‘hipster yuvası’ mahalleler de pek çoğumuzda aynı bıkkınlığı yaratıyor. Ancak burada bir çelişki doğuyor: Doğal güzelliği için gidilen bakir diyarların içine düştükleri tehlike. Keşfedilmemiş yerler bir bir keşfedildikçe ve oralarda turizm faaliyetleri oluştukça, kirleniyor, zarar görüyor, yerli halk yerinden yurdundan ediliyor. Neyse ki bu durumlara yol açan hareketlerin bir parçası olmak istemeyenler için ‘etik seyahat’ akımı var. Üstelik bu hareketin net bir tanımı ya da izlenecek tek bir yol haritası da yok. 

Her şeyden önce şunu sormak gerek: Kalbinize en yakın konu ne? Yerli halkın hakları, karbon ayak iziniz, gittiğiniz ülkedeki hayvanların durumu, doğal ve kültürel mirasların korunması veya bunların hepsi... Bu farklı başlıklar altında yapacağınız araştırmalarla, hangi bölgenin hangi konularda korunduğunu öğrenebilir ve bir sonraki destinasyonunuza karar verebilirsiniz. Halihazırda bu kriterlere göre her yıl yeni listeler açıklayan sivil toplum kuruluşlarına bakabilirsiniz. Bahsettiğimiz listelerin baş kriteri her zaman o ülkenin veya şehrin görmeye, deneyimlemeye değer yerler olması. Etik seyahat dendiğinde akla gelen oluşum Ethical Traveler’ın bu yılki listesinin bir numarası Senegal’e 570 km uzaklığındaki Cape Verde’yi ele alalım. Popülaritesi giderek artan bir sörf ve dalış cenneti olan bu takımada, akıl almaz doğası ve kültürel mirasının yanı sıra, sürdürülebilir enerji kaynaklarına yaptıkları yatırım ve liderlik pozisyonlarında artan kadın sayısının da katkısıyla zirveye oturmuş.

“Ben kafa dağıtmak için seyahat ediyorum, bunları düşünmek için değil,” diyebilirsiniz, kimse size kızamaz. Ancak sizin de parçası olabileceğiniz ufak girişimler var. ‘Pack for a Purpose’ girişimi, seyahat öncesi kendileriyle bağlantıya geçen gezginleri gittikleri ülkelerdeki sosyal yardım projeleriyle eşleştirerek, ihtiyaç duyulan malzemeleri sizden alıp ihtiyaç sahiplerine ulaştırıyor. Bavulunuzda yalnızca iki kiloluk (dilerseniz daha fazla) yer açarak; boya kalemleri, oyuncaklar veya hayvan mamaları gibi malzemeleri ülkenizden dünyanın diğer ucundaki bir okula veya köye bağışlayabiliyorsunuz. Airbnb kullananların tek yapması gereken ise otel, oda veya ev kiralarken geridönüşüm, yerel ve organik gıdalar ve elektrikli araba istasyonları gibi yeşil özelliklere sahip konaklama seçeneklerini belirten GreenLeaders ibaresini tercih etmek. Hayvanat bahçelerini ziyaret etmemek, malzemelerini yerel tedarikçilerden temin etmeyen restoranlardan kaçınmak, hatıra alışverişlerinizi yerel ekonomiyi destekleyen girişimlerden yapmak ise nereye giderseniz gidin kendi kendinize uygulayabileceğiniz ufak etik seyahat adımları.

Etik seyahat bir girişim veya akımdan ziyade bir düşünce, seyahat ve yaşam biçimi. Listelenen her maddeyi uygulamaya çalışırken seyahatin keyfini kaçırmaya gerek yok, ancak her seçimimizin yerel ve küresel dengeye bir etkisi olduğunu da unutmamak gerek.

Bir başarı öyküsü: Moğolistan

Ethical Traveler listesine bu yıl ilk defa giren Moğolistan’ın farklı alanlarda kaydettiği ilerleme etkileyici. Khustain Milli Parkı ve UNESCO’nun da korunması altında bulunan Mongol Daguur stepleri gibi SIT alanları 2016 itibariyle ülke topraklarının %15’ine tekabül ediyor. Ülkede yarım milyonun üzerinde insan elektrik ihtiyaçlarını güneş enerjisi üzerinden sağlıyor ve Moğolistan aynı zamanda listedeki en düşük işsizlik oranının da sahibi. 8 Mart Kadınlar Günü’nü resmi tatil olarak kutlayan bu Asya ülkesinin geliştirmeye açık yanı ise Saiga antilobu, Misk geyiği, kar leoparı ve Sibirya marmotu gibi bölgeye özgü hayvanların sayılarındaki sert düşüşe karşı ciddi önlemler almak.

Ayrıntılı bilgi için ziyaret edebileceğiniz adresler

ethicaltraveler.org

tourismconcern.org.uk

responsibletravel.com

ethicaltraveller.co.uk

packforapurpose.org

sustainabletravel.org

Ethical Travel 2016 Ülkeleri

• Cabo Verde

• Dominika

• Grenada

• Mikronezya

• Moğolistan

• Panama

• Samoa

• Tonga

• Tuvalu

• Uruguay

THE PICKS-