Jun 10 2014

Cool’un Kralı


Bir zamanların ‘kötü çocuk’ üniforması deri ceket, nasıl nişten ana akıma kaydı? Neden moda dünyasının göz bebeği oldu?

Sıla Güven

Marlon Brando’nun deri ceketli, asi motorcuyu canlandırdığı 1953 yapımı hit filmi ‘The Wild One’ yayınlanalı 60 yıldan fazla oldu ama cool tanımının gayri resmi üniforması, büyüsünü korumaya devam ediyor. I. Dünya Savaşı’nda havacıların görev esnasında giydiği ve II. Dünya Savaşı sonrası motorcu çetelerin favorisi olan ceketin popüler bir duruşa sahip olmasını, belki de en çok film endüstrisi sağladı. Görkemli ve kalp kıran rock’n roll, deri ceketi bir şekilde ‘münasip’ gösterdi. ‘Grease’, punklar, skinhead’ler ve Kara Panterler giydi onu… Tarihteki en önemli siyah deri parçası, sosyal ve cinsel başkaldırının göbeğindeydi.

Alt-kültür parçası ‘deri ceket’ her zaman asi olanı görsel olarak temsil eden yegane parça oldu. Uyuşturucu, seks, motorcular ve kirli rock’n roll gibi kültürel bir yok edici olarak ele alındı çoğunlukla. Fakat o dönem insanların kaçırdığı şey, deri ceket giyenlerin her zaman daha duygusal ve hassas olduklarıydı aslında. Onlar sadece olduklarından daha sert görünmek isteyen narin ruhlardı. Geçmişte maskülenin, maçonun sembolüydü. Şimdi ise feminen dokunuşa sahip androjenin yeni temsilcisi.

Şimdi o, 2014 yılında ‘hip moda takipçilerinin’ yeni en yakın arkadaşı ve moda endüstrisi her zamankinden daha büyük oynuyor üzerine. Deri ceket, asi orijininden bu zamana uzun bir yol kat etti. Artık ‘moda çetelerinin’ rüyalarını süslüyor. Bu kült parçaya dört haneli bir etiketle sahip olmak isterseniz, Balenciaga’yı ya da Saint Laurent by Hedi Slimane’ı tercih edebilirsiniz. Eğer ‘aşırı coolsanız’ Acne’yi deneyebilirsiniz. Bunların dışında vintage ve ikinci el dükkanların kapısı her zaman açık…

Jean’den şık elbiselere kadar her şeyle çok iyi gidiyor. Bir konsere ya da galaya gidiyor olun fark etmez çünkü moda endüstrisi ısrar ediyor; deri, motorcu ceket her kadının gardırobunda mutlaka olması gereken bir parça.

Peki bu yükselişin gerçek sebebi ne? Moda dünyası neden bu asi parçayla hiç olmadığı kadar büyük bir aşk yaşıyor? Ceketin nişten ana-akıma kayması çok akıllıca bir manevra. Klasik tasarımı yeniden işleyen endüstri, hiçbir alıcıyı es geçmek, ‘ıskalamak’ istemiyor. Bu sihirli parça, istenilen amaca mükemmel bir şekilde hizmet ediyor: Çünkü daha önce de dediğimiz gibi o her şeyle giyilebiliyor. 5 Nisan’da sona eren, Fashion Institute of Technology Müzesi’ndeki ‘Beyond Rebellion: Fashioning the Biker Jacket’ sergisi de bu amaca ve dolayısıyla alevi sönmeyen trende destek olmuştu. Fashion and Textile Studies bölümünün mezun öğrencileri tarafından organize edilen sergi, motorcu ceketin doğuşunu ve bir moda parçası haline gelişini irdelemişti.

Bir zamanların ‘kötü çocuk’ üniforması motorcu ceket ilk büyük moda adımını 1960 yılında atıyor. Christian Dior moda evinin o dönem başında olan tasarımcısı, couture koleksiyonuna krokodil derisinden bir motorcu ceketi ekliyor. Bu ‘couture şoktan’ sonra, 1970’ler ve 1980’lerde ceket, punk akımının göz bebeği oluyor. Ceketi moda dünyasına sokan tasarımcı kim diye sorarsanız o; Yves Saint Laurent’in ta kendisi… Ve bu koleksiyonu sergilediği 1960, aynı zamanda da moda evinden kovulduğu yıl.

O halde bu asinin hikayesi tam olarak ne zaman başlıyor? 1928 yılında Irving Schott ve erkek kardeşi Jack, deri kullanarak ceketler yapmaya başlıyorlar. Yarattıkları bu elit motorcu ceketlere Perfecto adını veriyorlar. Onları özel kılan ise asimetrik fermuarları, fermuarlı manşetleri, apoletleri ve kemerleri oluyor.

Erkek modasının ‘küçük siyah elbisesi’ her zaman buralardaydı aslında. Arkasındaki ikonik taç çizimiyle Jean-Michel Basquiat’nin sırtında ya da Ramones’lerin veya East Villagelı punk gruplarının üzerindeydi. Bu efsane hala devam ediyor. Ve belki de Rick Owens’ın sözleri tüm deri-motorcu ceket tutkunları adına konuşuyor, “Bence eğer kendimize dürüst olursak, siyah derinin bize çekici gelmesinin sebebi bilinçaltında seks ve ölümle bağlantılı olması. Ya da hassasiyetle, tehlikeyle ve heyecanla…”

*Bu yazı tüm asilere adanmıştır. Yeni asiler Custom Rebels’ın ceketleri selfestate Galata'da görülebilir ve dokunulabilir.


 

THE PICKS-