Feb 24 2015

Mural İstanbul #4


Kadıköy’ün duvarları Eylül ayına kadar, İstanbul’un yetenekli ve esrarengiz graffiti sanatçılarına emanet!

Zeynep Sağır

Düşünceler özgürleştikçe, ifade biçimleri de zenginleşiyor. İstanbul’da sokak sanatının, graffiti’nin ve murallerin sayısı son yıllarda gözle görülür şekilde arttı. Bu hareketin ardında, sokakları özgün fikirleri ve yaratıcı desenleri ile “boyayan” gizemli yetenekler var. Bu sene dördüncüsü düzenlenecek olan Mural İstanbul Festivali organizatörlerinden Mete Yimben’le festivali, sokak sanatını ve İstanbul’da duvar boyamanın ilginç yanlarını konuştuk. 

 

Graffiti hayatına ne zaman ve nasıl girdi?

11 yaşımda! Cartel aklımı almıştı. Önce hip-hop kültürü, ardından da sokak sanatıyla tanıştım. O zamandan beri graffiti ile ilgileniyorum. Önce evin civarına ufak çaplı resimlerle başladım, sonra arkası geldi...

 

Mural İstanbul’u düzenleme fikri nasıl oluştu?

Fikir 2011 yılında oluşmaya başladı. O zamanlar Mimar Sinan Güzel Sanatlar’da heykel okuyordum. Atölye hocam Bülent Çınar, Kadıköy Belediyesi için heykel yapacaktı. Bu süreç içerisinde, ÇEKÜL Vakfı’ndan Alp Arısoy ile birlikte fikir alışverişi yapıyorlar. Akıllarına graffiti’nin de dahil olduğu bir iş yapmak geliyor. Alp Arısoy mimar olduğu için sokak sanatı ile oldukça ilgiliydi. Ona bendeki Mural Art  kitaplarını gösterdim. Yeldeğirmeni uygundu, hemen oraya yöneldik. Hangi sanatçılar olabilir diye düşündükten sonra Kadıköy Belediyesi’ne gittik. Bende yaklaşık 30 kişilik bir liste vardı, hepsiyle kontağa geçtim. Pixel Pancho, Dome, Amose ve Cladio Ethos olumlu yanıt verdi. Böylece 2012’den itibaren Kadıköy Belediyesi’yle yapılan bir festivale dönüşmüş oldu.

 

Bu sene festivale hangi sanatçılar katılacak?

ARYZ, Canavar, Cins, Deih, Esk Reyn, Kristy Sandoval, Levi Ponce, Nuka, Rustam Qbıc, Wicx. Her biri birer hafta çalışacak.

 

Mural Art kapsamında çalışacağınız duvarları seçme süreci nasıl oluyor?

Teknik anlamda hangi duvarın hangi sanatçıya uygun olacağına ben karar veriyorum. Vinçlerin yanaşabilmesi, duvarın açısı, fotoğraf çekimine uygunluğu, görülebilirlik dikkat ettiğim detaylar arasında. Sanatçıların çalışma tarzlarını, nasıl işler ürettiklerini ve üreteceklerini bildiğim için biraz hızlı ilerledik. Fakat zorluklar da yaşadık. İnsanlar daha önce hiç böyle bir şey görmemişti. Biz uygun duvarı bulsak bile kullanmamızı kabul etmeyip, sorun çıkartabiliyorlardı. Daha sonra bir resmin o alanı değerli kılabileceğini gördüler. Böylelikle diğer seneler boş cepheleri kullanmamız için teklif sunmaya başladılar. İlk festivalimiz zorlayıcı olsa bile, daha sonraki yıllar işimiz kolaylaştı diyebilirim. Fakat yavaş yavaş başka yerlere de yapmaya başladık.

 

Bu festivali düzenlemenin senin için en şaşırtıcı yanı ne oldu?

Türkiye’de sokak sanatının bu kadar çok sevileceğini, insanların bu kadar çok sevgi göstereceğini ummazdım. İnsanların arayıp “Bizim de duvarımıza graffiti yapar mısın?” demelerini hiç beklemiyordum. Ayrıca festival dünya çapında bilinmeye başladı ve yapılan işlerden bazıları, yılın en iyi graffiti işleri arasına girdi; 2013’te Franco Fasoli’nin ve 2014’te M City’nin işleri buna örnek verilebilir. Sanatçıların çizim sürecini isteyen herkes izleyebiliyor.

 

İnsanlar ne tür tepkiler veriyor?

Bazıları bakıyor ama görmüyor. Kimisi baksa da anlamıyor, kimi ise öyle yorumlar yapıyor ki gözlerimiz doluyor. Karşılaştığımız bir sürü ilginç tepki var aslında. Bazen karşılaştığımız sorunlar karşısında çevredekiler “Onlar bizim çocuklarımız, resimleriyle burayı güzelleştiriyorlar” diyerek bizleri koruyorlar.

 

Duvar boyarken başınıza gelen en komik hikaye neydi?

Geçen yıl, Freddysam geldi ve bir fil çizdi. Çizerken bir adam yaklaştı. Bir süre baktı ve “Orada namaz kılan insan mı var?” diye sordu. Çaresizce “Abi o fil…” dedim.

 

Sanatçılara belirli konu veriyor musun?

Bazıları önceden çizim yapıp yolluyor. Bazıları ise buraya gelip doğaçlama çiziyor. Türkiye’de yaşıyoruz ve dikkat etmemiz gereken, insanların hassas olduğu konular var. Mesela din konusunu işlerinde kullanmamalarını tercih ediyoruz. İster istemez yanlış anlaşılmalar oluşabilir. Kimsenin fikrine müdahale etmiyoruz fakat hassas olmalarını istiyoruz.

 

Son zamanlarda dünyada seni en çok etkileyen graffiti hangisi oldu?

Graffiti benim takıntım! Hayatımı böyle kurdum. Çok fazla sanatçı ve iş takip ediyorum. Dolayısıyla tek bir şey söyleyemiyorum. İlla ki birinin işini söylemem gerekecek olursa, şuan ARYZ’in tüm işlerini detaylıca takip ediyorum. Ki kendisi de gelecek festivale ve buraya bir iş yapacak.

THE PICKS-