Feb 26 2016

Pervasız Bir Bakış


Kadın erotizmini yıkıp yeniden inşa eden, sıra dışı bir göz: Bettina Rheims.

Zeynep Erekli

1970’lerin sonlarında çektiği ilk dönem fotoğraflarında bile Fransız fotoğrafçı Bettina Rheims, “tahmin edilebilir” olan her şeye kafa tutuyordu. Pigalle striptizcileri serilerinden (1980) İsa’nın hayatını kare kare yeniden canlandırdığı ‘Life of Jesus in I.N.R.I.’ (1998) serisine; Chanel reklamlarından transeksüelleri mercek altına aldığı ‘Gender Studies’ (2011) serisine kadar, her karesinde bunu görebilirsiniz. Rheims, her bir fotoğrafında geleneksel anlatım ve ifade kodlarını yıkmış, izleyiciyi güzellik ve kusurluluk arasında gidip gelen ve büyüleyen bir noktaya doğru itmiş.

Madonna lying on the floor of a red room, September 1994, New York © Bettina Rheims


Taschen, Paris’in en önemli fotoğraf merkezi Maison Européenne de la Photographie’de süren Bettina Rheims sergisi ile eşzamanlı bir kitap yayınladı. Bettina Rhims’in renk, kadraj ve en önemlisi göz göze gelinen karakter bakımından olağanüstü kareleri, sanatçının 35 yıllık fotoğraf kariyerindeki en önemli dönüm noktalarını bir araya getiriyor. Bizzat Rheims tarafından seçilen kareler arasında Chambre Close, Héroïnes ve Rose, c’est Paris gibi yeni seriler de var; Rheims’ın “günlüğüm” diye andığı şahsi çekimlerinden, perde arkası görüntüler de…

Georgie Bee wearing her own amazing shoes, June 2013, London © Bettina Rheims


Hem ticari hem de sanatsal çalışmalarını toplayan kitap, bu ilginç fotoğrafçıyı ve sanatını yakından tanımak için çok iyi bir fırsat. Sokakta rastlanan sıradan insanların portreleriyle de Kate Moss, Madonna, Monica Bellucci, Claudia Schiffer ve Naomi Campbell gibi modern anlamda “güzelliğin” timsali portreler yan yana; dikkat çekici olan ise, Rheims’in herkese yaklaşımındaki eşit mesafe. Sokaktan çevirdiği birinin fotoğrafını da, aynı karakteri ve bakışı yükleyerek çekebiliyor. Ortak nokta ise kadının kırılganlıkla güç arasındaki hızlı gidiş gelişleri. Modeli ve fotoğrafçı arasında kurulan ilişkide tekrar tekrar yıkılıp inşa edilen sözde erotizm ise, kadınlığa dair yeni bir bakış açısı getiriyor.

Gina and Elizabeth kissing, March 1995, Los Angeles © Bettina Rheims


Dipnot: Seriler arasında bizim favorimiz; Paul Verhoeven’in 1995 tarihli erotik-dramı Showgirls’de başrolü paylaşan Elizabeth Berkley ve Gina Gherson arasındaki, aşk ve nefret yüklü gerilimi gösteren kareler. Kitsch ve zevksiz olmakla eleştirilen filme ve iki başrol oyuncusuna bambaşka bir boyut katıyorlar!
 

Bettina Rheims. taschen.com; 59,99 Euro

THE PICKS-