Sep 03 2013

Xu Bing’in Anka Kuşları


Çinli sanatçının Pekin’de inşaat enkazlarında bulduğu malzemelerden oluşturduğu dev heykeller görenleri hayrete düşürüyor.

Heval Okçuoğlu

Ünlü Çinli sanatçı Xu Bing’in dramatik sergisinin baş tacı olan bu iki dev ve mitlere özgü yaratık ‘küllerden yeniden doğma’ metaforunun vücuda gelmiş hali. Küllerden doğmak aslında bir Batı tercümesi. Asya kültüründe, Anka kuşunun cisimleşmesi yıkım ve yeniden doğuşu temsil ediyor.

Bing’in geleneksel bir Çin sembolü olan kuşları mitolojik ve görsel ifadenin tekrar düzenlenmesi ve evrimleşmesi açısından ele alması bu açıdan hiç de sürpriz değil. Pekin’de inşaat hafriyatlarında bulunan döküntülerin bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan ‘Phoenix Project’, sanatçının ülkesi dışında gerçekleştirdiği ilk sergisinin en önemli parçası. 92 metrelik bir alana yayılan, 30 metre yüksekliğe sahip 20 ton ağırlığındaki bu devasa Anka kuşları, sanatçının ABD’de uzun bir süre geçirdikten sonra geri döndüğü Çin’de gözlemlediği toplum değişikliklerini simgeliyor. Binlerce L.E.D ışık ile içten aydınlatılan kuşlar, geceleri ateşli renkleriyle aydınlanan takımyıldızlarını andırıyor.

2007’de Pekin’de bulunan en yüksek gökdelenlerden biri için yeni bir kamusal alan heykeli siparişi alan Bing, inşaat demirleri, borular, kürekler, kepçeler, kullanılmış yangın söndürücüleri gibi pek çok parça ile bu mistik yaratıkların vücutlarını, tüylerini ve pençelerini oluşturmuş. 2008’de Pekin Olimpiyatları ve ortaya çıkan finansal krizin akabinde, eserin iş gücü yaratma ve kentsel gelişim konularına eğilmesi ve yapım aşamasında çoğunlukla göçmen işçilerin çalışması sebebiyle projenin lojistik ve finansal desteğine son verilmiş. Bing bu noktadan sonra eserini kendi imkanlarıyla tamamlamış. Geleneksel Çin folk sanatını andıran el işi usulleriyle üretilen Phoenix Project’in önemi ve anlamı iki noktada odaklanıyor: Yaydığı ham enerji ve ülkenin emek, kapital ve ticari gelişim arasındaki karmaşık bağlantılarına yaptığı göndermeler. Doğu Asya kültüründe Anka kuşları mutlak gücü, refah ve sonsuzluğu temsil ediyor. Bu anlamda, mitlerin dünyasına dair çağdaş bir fikir ve yeni dünya düzenine eleştirel bir bakış açısı edinmek isteyenler kuşları göç etmeden yakalamalı.

Sergi 27 Ekim’e kadar Massachusetts Museum of Contemporary Art’ta görülebilir.

THE PICKS-