Apr 03 2013

Kral Ubu’nun Dönüşü


Barbican sahnesi bu kez absürt tiyatronun öncü eserlerinden birine ev sahipliği yapıyor.

Sara Şensoy

“Ev sahibi olmanın en büyük zevklerinden biri, insanın kendi yatak odasında bir tüfeği ateşleyebilmesidir.” Alfred Jarry

Yönetmen Declan Donnellan ve tasarımcı Nick Ormerod’un ilk dahiyane ortaklığı, Peter Brook’un davetiyle 2007 yılında Racine’in Andromaque oyunu için gerçekleşmişti. Bu prodüksiyonun uluslararası başarısının ardından Cheek by Jowl tiyatro grubunun kreatif direktörleri Donnelan ve Ormerod aynı Fransız oyuncularla Alfred Jarry imzalı Ubu Roi oyununun yeni bir prodüksiyonu üzerinde çalışmaya başladılar. İlk kez 1896 yılında, yazarı 23 yaşındayken (34 yaşında hayatını kaybetti) sahnelenen oyun, bu nisan ayında Barbican’da yeniden izleyicilerle buluşuyor. 

Theatre of the Absurd hareketinin babası kabul edilen oyun, ilk sahnelenişinden beri pek çok tartışma yarattı. Dadaizm ve sürrealizmin öncülerinden yazar Alfred Jarry, özellikle Ubu Roi oyunuyla Cocteau, Picasso, Beckett, Satie gibi sanatçıların ait olduğu jenerasyonu büyük ölçüde etkiledi. 

Radikal bir bakışla günümüze uyarlanan oyunda Jarry’nin yarattığı karakterin canlılığı, Ubu’nun yeniden sahneye koyuluşuna bambaşka bir heyecan katıyor. Ubu – Jarry’nin okul yıllarında geliştirip sahnelediği bir oyunda geçen, öğretmeninin adından yola çıkılarak bulunmuş bir isim– masumlardan oluşan kitleleri öldürmekte tereddüt etmeyen bir canavar. Polonya tahtını ele geçirdikten sonra Ubu grotesk zevk anlayışını entelektüelleri, politikacıları, yargıçları ve sonra da tüm halkı öldürerek tatmin ediyor.

Nick Ormerod’un sade dekorunda hayat bulan oyunda Declan Deonnellan’ın yetkin, özenli rejisinin en dahiyane ve aynı zamanda en eğlenceli özelliği, sürrealizmde eserin yazarı Jarry’yi bile aşması. Dönüşümlü sahnelerle oynanan, orta sınıf banliyösünde altı karakterle sakin bir akşam yemeğine odaklanan sekansta, yeraltından gelen vahşi patlamayla Jekyll ve Hyde’ın birlikteliğine benzer bir heyecan yaratılıyor. Böylece Donnellan, Jarry’nin orijinal oyunundaki acımasız sürrealizme erişmekle kalmıyor, onu daha da geliştirmenin yollarını buluyor.

Barbican’ın Marcel Duchamp ve kavramsal sanata bir saygı duruşunda bulunduğu Dancing around Duchamp sezonu programında yer alan, kendinden sonra gelen absürt sanata ilham veren oyun, Fransızca ve İngilizce altyazılarla sahneleniyor.

Cheek by Jowl’un Ubu Roi oyunu, 10-20 Nisan arasında Barbican sahnesinde  izlenebilir.  

THE PICKS-